به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «جریان البرز»، جلسه بررسی سند پشتیبان برنامه عملیاتی سال‌های ۱۴۰۵ و ۱۴۰۶ و پیگیری قرارداد عملکردی برنامه راهبردی دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز، با حضور هاشمی، معاون علوم انسانی و هنر دانشگاه آزاد اسلامی، حسین کلانتری، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز، رحمان‌زاده، مدیرکل آموزش این معاونت، گودرزی، معاون اداره‌کل پژوهش معاونت علوم انسانی و هنر، رؤسای دانشگاه‌ها و مراکز تابعه استان، معاونان، رؤسای دانشکده‌ها و مدیران گروه‌های دانشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، در سالن جلسات شهید رئیسی این واحد دانشگاهی برگزار شد.
حسین کلانتری در این نشست، ضمن تسلیت ایام فاطمیه (س)، با تشریح جایگاه علوم انسانی و هنر در پیشرفت کشور اظهار کرد: این حوزه‌ها نقش بنیادینی در شناخت انسان، شکل‌گیری حکمرانی کارآمد، تقویت انسجام اجتماعی و حفظ هویت فرهنگی دارند. درحالی‌که علوم مهندسی و پزشکی در توسعه ابزارها و ارائه راه‌حل‌های تخصصی نقش‌آفرین هستند، علوم انسانی و هنر به تبیین اهداف، تعیین جهت حرکت جامعه و بررسی پیامدهای علمی و فناورانه بر زندگی انسان کمک می‌کنند.
وی افزود: پیچیدگی مسائل امروز کشور ایجاب می‌کند که در کنار راهکارهای فنی، از ظرفیت تحلیل‌های مدیریتی، اقتصادی، حقوقی و اجتماعی نیز استفاده شود؛ چراکه کیفیت سیاست‌گذاری، عملکرد نظام اداری، مدیریت منابع انسانی، تصمیم‌گیری‌های اقتصادی و کارآمدی نهادهای عمومی، ارتباط مستقیمی با شناخت رفتار انسان و سازوکارهای اجتماعی دارد.
علوم انسانی؛ پشتوانه حکمرانی کارآمد و هویت فرهنگی
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز با اشاره به نقش علوم انسانی و هنر در حفظ سرمایه فرهنگی کشور بیان کرد: تاریخ، فلسفه، ادبیات، مطالعات دینی و هنر به جامعه کمک می‌کنند ریشه‌های هویتی خود را بهتر بشناسد و ضمن بهره‌گیری از دستاوردهای نوین و تعامل با تحولات جهانی، پیوند خود را با میراث فرهنگی حفظ کند.
کلانتری همچنین روان‌شناسی، جامعه‌شناسی، علوم تربیتی و مددکاری اجتماعی را از حوزه‌های مؤثر در شناخت و مدیریت مسائل خانواده، آسیب‌های اجتماعی، نظام آموزشی، سلامت روان و اعتماد عمومی برشمرد و تأکید کرد: دستیابی به راه‌حل‌های پایدار برای مشکلات اجتماعی، بدون شناخت دقیق ابعاد انسانی و فرهنگی آن‌ها امکان‌پذیر نیست.
وی با اشاره به ظرفیت اقتصادی علوم انسانی و هنر خاطرنشان کرد: هنر، طراحی، رسانه، معماری، صنایع فرهنگی و فناوری‌های نرم می‌توانند زمینه شکل‌گیری کسب‌وکارهای نوآورانه، توسعه گردشگری فرهنگی، ایجاد ارزش افزوده و گسترش فرصت‌های شغلی را فراهم کنند. توجه به این ظرفیت‌ها، علاوه بر تقویت فعالیت‌های فرهنگی، می‌تواند به توسعه اقتصادی و افزایش نقش‌آفرینی دانشگاه در جامعه منجر شود.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز، جهت‌دهی انسانی به پیشرفت‌های علمی و فناوری را نیز ضروری دانست و گفت: گسترش هوش مصنوعی، فناوری‌های دیجیتال و زیست‌بوم نوآوری، پرسش‌های تازه‌ای درباره اخلاق، حقوق، عدالت، حریم خصوصی و پیامدهای اجتماعی ایجاد کرده است. علوم انسانی و هنر می‌توانند در تبیین این مسائل و هماهنگ‌سازی پیشرفت فناوری با کرامت انسانی و نیازهای جامعه نقش مؤثری داشته باشند.
سه محور راهبردی برای تمایز دانشگاه آزاد اسلامی
کلانتری در ادامه، با تأکید بر ضرورت تعریف جایگاهی متمایز برای دانشگاه آزاد اسلامی در حوزه علوم انسانی، سه محور مسئله‌محوری و مأموریت‌گرایی منطقه‌ای، پیوند دانش با جامعه و اقتصاد و چابکی سازمانی مبتنی بر شبکه‌سازی ملی را مورد توجه قرار داد.
وی تصریح کرد: واحدهای دانشگاهی باید بر اساس ظرفیت‌ها، اولویت‌ها و مسائل هر منطقه، مأموریت‌های مشخصی برای حل چالش‌های اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و مدیریتی تعریف کنند. در چنین الگویی، فعالیت دانشگاه نباید به تولید دانش نظری محدود بماند، بلکه باید نتایج پژوهش‌ها در قالب راهکارهای اجرایی و دستاوردهای قابل استفاده در اختیار جامعه قرار گیرد.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز، تقویت ارتباط دانشگاه با مدیریت شهری، صنعت، کسب‌وکارها، نظام تعلیم‌وتربیت و نهادهای اجتماعی را ضروری دانست و افزود: خروجی دانشگاه علاوه بر مقاله و مدرک تحصیلی، باید شامل ارائه خدمات تخصصی، تدوین راهکارهای کاربردی، تربیت نیروی انسانی مهارت‌محور و ایجاد منابع درآمدی متنوع و غیرشهریه‌ای باشد.
وی بهره‌گیری از گستردگی شبکه واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی را فرصتی برای تقسیم کار تخصصی، اجرای پژوهش‌های مشترک و پاسخگویی سریع‌تر به نیازهای جامعه عنوان کرد و بر ضرورت افزایش اختیارات واحدها، حمایت هدفمند از طرح‌های نوآورانه و ارزیابی عملکرد بر اساس نتایج واقعی تأکید کرد.
نقشه راه روشن برای اجرای برنامه‌های علوم انسانی
کلانتری با تأکید بر لزوم تدوین برنامه‌ای منسجم و قابل اجرا برای آینده علوم انسانی و هنر اظهار کرد: معاونت علوم انسانی و هنر باید با مشارکت واحدهای دانشگاهی، نقشه راهی جامع شامل اولویت‌های علمی، اهداف کوتاه‌مدت و بلندمدت، مسئولیت‌های اجرایی و نتایج مورد انتظار تدوین کند تا از پراکندگی فعالیت‌ها و اجرای برنامه‌های مقطعی جلوگیری شود.
وی تفویض اختیار به واحدهای دانشگاهی را از الزامات تحقق این رویکرد دانست و گفت: ستاد مرکزی باید ضمن تعیین سیاست‌های کلان، نقش پشتیبان و تسهیل‌گر را ایفا کند و زمینه لازم را برای ابتکار عمل واحدها فراهم سازد. واحدهای استانی نیز باید بتوانند در چارچوب راهبردهای دانشگاه، طرح‌های علمی تعریف کنند، دوره‌های مهارتی متناسب با نیازهای منطقه برگزار کنند و ارتباط مؤثرتری با دستگاه‌های اجرایی و نهادهای محلی داشته باشند.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز، اختصاص منابع مالی مشخص به پژوهش‌های علوم انسانی را از دیگر پیش‌نیازهای تحول برشمرد و افزود: حمایت از طرح‌های اولویت‌دار باید بر مبنای کیفیت علمی، اهمیت مسئله و امکان اجرای نتایج انجام شود تا پژوهشگران برای پیشبرد ایده‌های اثرگذار، از پشتیبانی مالی هدفمند برخوردار باشند.
ارزیابی عملکرد بر اساس اثرگذاری واقعی
کلانتری اصلاح شاخص‌های ارزیابی عملکرد واحدهای دانشگاهی و اعضای هیئت علمی را ضروری دانست و اظهار کرد: ارزیابی فعالیت‌های علوم انسانی باید متناسب با ماهیت این حوزه طراحی شود و علاوه بر شاخص‌های متعارف علمی، میزان مشارکت در حل مسائل جامعه، تأثیرگذاری فرهنگی و اجتماعی، تولید نظریه، ارائه راهکارهای سیاستی، کیفیت آموزش و توانمندسازی دانش‌آموختگان را نیز در بر گیرد.
وی شناسایی مسائل اولویت‌دار کشور با همکاری دستگاه‌های اجرایی، شهرداری‌ها، صنایع و نهادهای فرهنگی را از اقدامات مهم در این مسیر دانست و افزود: برای هر مسئله باید گروه‌های علمی و واحدهای دانشگاهی مسئول مشخص شوند تا پژوهش‌ها به‌صورت هدفمند پیش بروند و نتایج آن‌ها به بهبود شرایط جامعه و ایجاد ارزش اجتماعی کمک کند.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز همچنین بر ضرورت بازنگری در برنامه‌های درسی و متناسب‌سازی رشته‌های علوم انسانی با تحولات بازار کار، فناوری و نیازهای اجتماعی تأکید کرد و گفت: توسعه مهارت‌های حرفه‌ای، آموزش‌های میان‌رشته‌ای، سواد هوش مصنوعی و توانایی تحلیل و تصمیم‌گیری باید جایگاه روشن‌تری در برنامه‌های آموزشی دانشگاه داشته باشد.
وی حمایت از اعضای هیئت علمی و گسترش شبکه‌سازی علمی را نیز از الزامات پیشرفت این حوزه برشمرد و خاطرنشان کرد: تشکیل شبکه‌های تخصصی میان استادان واحدهای مختلف، تقویت گروه‌های پژوهشی مشترک، حمایت از انتشار آثار علمی معتبر، اجرای طرح‌های ملی و افزایش مشارکت دانشگاهیان در فرایندهای سیاست‌گذاری می‌تواند ظرفیت علمی دانشگاه را برای پاسخگویی به نیازهای کشور افزایش دهد.
کلانتری در پایان بر استقرار نظام پایش و پاسخگویی برای اجرای برنامه‌های مصوب تأکید کرد و گفت: هر برنامه باید از مسئول اجرایی مشخص، زمان‌بندی دقیق، منابع مالی تعریف‌شده و شاخص‌های روشن ارزیابی برخوردار باشد. بررسی مستمر میزان پیشرفت، رفع موانع اجرایی و سنجش دستاوردها بر اساس نتایج ملموس، ضروری است تا ارزیابی عملکرد دانشگاه به شمار جلسات و مکاتبات محدود نشود و اثر واقعی اقدامات در جامعه ملاک سنجش قرار گیرد.
- منبع خبر : دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز
